मोफत कायदा सल्ला केंद्रामध्ये ८२ टक्के प्रकरणांत समझोता

एकता दर्शन, सातारा : दलित महिला विकास मंडळाच्या वतीने 'मुक्तांगण' नवविचार प्रेरणा केंद्रामध्ये जुलै २०२२ ते जून २०२३ दरम्यान २४४ प्रकरणे दाखल झाली होती. यामध्ये विवाह विषयक १९५ प्रकरणे, जमीन विषयक ४० प्रकरणे, सरकारी यंत्रणेविरुद्ध २, आर्थिक गुन्हे २, आणि फौजदारी प्रकरणांची दखल घेण्यासाठी ५ प्रकरणांमध्ये सहाय्य मागण्यात आले असल्याचे सांगत ८२ टक्के प्रकरणात समझोता झाल्याची माहिती सामाजिक कार्यकर्त्या ॲड.वर्षा देशपांडे यांनी सातारा येथील आयोजित पत्रकार परिषदेत दिली.

ॲड.देशपांडे म्हणाल्या, विवाह विषयक १९५ प्रकरणांपैकी १३२ प्रकरणात समझोता करण्यात आला. १८३ प्रकरणात समुपदेशन करण्यात आले. दारूचे व्यसन सोडवण्यासाठी २७ जणांना मदत करण्यात आली. १२ प्रकरणात समंजस्याने घटस्फोट झाले. घटस्फोटासाठी ३९ प्रकरणे न्यायप्रविष्ठ आहेत. कौटुंबिक हिंसाचारापासून स्त्रियांचे संरक्षण कायदा २००५ अंतर्गत १२ प्रकरणे न्यायालयात दाखल झाली. बालकांच्या हक्कासाठी ३ दाखल प्रकरण पैकी २ प्रकरणात आईला बालकांचा हक्क मिळवून देण्यात आला व वडिलांना भेटीसाठी सहकार्य देण्याचे ठरले. ६२ प्रकरणात जाब देणाऱ्या व्यक्तींना मुक्तांगणवर येण्यासाठी पोलिसांची मदत घ्यावी लागली. ४१ प्रकरणात तंटामुक्ती समितीच्या अध्यक्षांची मदत घेण्यात आली. ४ प्रकरणे लिव इन रिलेशनशिप मधील अत्याचाराची आहेत. ३ प्रकरणांमध्ये स्त्रियांकडून होणाऱ्या लैंगिक व फसवणुकीच्या तक्रारी आहेत. ४ अंतरधर्मीय लग्नामधील अडथळे दूर करण्यात आले, यामध्ये हिंदू, मुस्लिम, ख्रिश्चन, बौद्ध मुला-मुलींचा सहभाग आहे.

जमीन, घराच्या संदर्भात म्हणजेच स्थावर मिळकतीच्या ४० प्रकरणाचे वाद केंद्रात दाखल झालेत. पैकी २० प्रकरणे केंद्रात समझोत्याने सोडविण्यात आली. ६ प्रकरणे कोर्टात दाखल झाली. ३ प्रकरणात ज्येष्ठ नागरिकांना (आई-वडील) हक्क मिळवून दिला, असे सांगत बहीण, विधवा, सून, वयस्कर आई यांना जमीन आणि घरांच्या हक्कांपासून वंचित ठेवण्याचे, त्यांचे हक्क डावलण्याचे प्रकार मोठ्या प्रमाणावर असून महिला जमीन व घराच्या हक्कासाठी जागरूक होत आहेत, ही महत्त्वाची बाब असल्याचे ॲड.देशपांडे यांनी यावेळी सांगितले.

ॲड.देशपांडे पुढे म्हणाल्या, 'मुक्तांगण' केंद्र गेली ३३ वर्षे सातत्याने स्त्रिया, गरीब व गरजू लोकांना न्याय देण्याचे काम करत आहे. मानवी हक्कासाठी हे केंद्र आधारस्तंभ आहे. 'मुक्तांगण' प्रेरणा केंद्र महाराष्ट्र विधी सेवा प्राधिकरणाशी संलग्न असून महिला व बालविकास विभाग अंतर्गत कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण कायद्यांतर्गत मोफत कायद्याची माहिती, सल्ला व सहाय्य करणारी संस्था आहे. यामध्ये ॲड.वनराज पवार, ॲड.मनीषा कुपर, ॲड.चैत्रा व्ही.एस., ॲड.शैला जाधव, कैलास जाधव, रूपाली मुळे, स्वाती बल्लाळ, रूपाली मोहिते, उमा कांबळे, दिलीप भाटिया सामाजिक बांधिलकीने कार्यरत आहेत.